ماتئو ريچى ( مترجم : محمد زمان )
مقدمهء مصحح 52
چين نامه ( فارسى )
داخان « 1 » خوانده مىشدند . بدينسان اروپاييانى كه در سلسلهء مينگ وارد چين مىشدند بر اين گمان بودند كه در شمال چين كشور ديگرى به نام چيدن نيز وجود دارد . آنان همچنين از جايگاه شهر هان بالى مطلقا اطلاعى نداشتند . پس از اقامت در پكن ، ماتيو ريچى با جديت در اين موارد به تحقيق و بررسى پرداخت و سرانجام به اين نتيجه رسيد كه چيدن همان نام قبلى كشور چين ؛ و هان بالى ( خان بالق ) نيز نام گذشتهء شهر پكن است . ماتيو ريچى در طول سالهاى اقامت در پكن ، شبانروز به كارها و فعاليتهاى متعددى مشغول بود . علاوه بر كتابهاى اصول هندسه « 2 » ، تونگ ون سوان جى « 3 » و اطلسهاى جغرافيا ، با همكارى اشخاص ديگر كتابهايى با نامهاى تسه ليانگ فااى « 4 » ( قواعد مساحى ) ، يونژونگ جيائو اى « 5 » ، حون گاى تونگ سيان تو شئو « 6 » به زبان چينى ترجمه و كتابهايى مانند سى زى چى جى « 7 » ، ار شى او ين « 8 » و جى ژن شى پيان « 9 » را به به زبان چينى تأليف كرد . همچنين او بعضى از آثار گذشتهء خود را نيز به چاپ مجدد رساند . عمرى تلاش و كوشش و تحمل زحمات و رنج ، او را بيش از حد خسته و فرسوده كرد . سرانجام در سال 1608 م . با بروز نشانههاى رنجورى و فرسودگى او متوجه شد كه فرصت زيادى براى زندگى ندارد . در همان دوران بود كه با خود انديشيد و نوشت : « من يگانه شاهد باقى مانده از پيشگامان و پيشوايان روحانيان و مروجان در چين هستم و حتى مىتوان گفت از آن گروه جز من كسى باقى نمانده كه از چگونگى ورود مسيحيان يسوعى به چين آگاهى داشته باشد . خود را موظف مىدانم سالنامهء مشاهدات
--> ( 1 ) . ( خان بزرگ ، ؟ ؟ ؟ ) Dahan ( 2 ) . ( ؟ ؟ ؟ ) Jiheyuanben ( 3 ) . ( ؟ ؟ ؟ ) Tongwensuanzhi ( 4 ) . ( ؟ ؟ ؟ ) Celiangfayi ( 5 ) . ( ؟ ؟ ؟ ) Yuanrongjiaoyi ( 6 ) . ( ؟ ؟ ؟ ) Hyng aitongxiantushuo ( 7 ) . ( ؟ ؟ ؟ ) Xiziqiji ( 8 ) . ( ؟ ؟ ؟ ) Ershiwuyan ( 9 ) . ( ؟ ؟ ؟ ) Jitenshipian